Fokker D7


Up / terug

Hij ziet eruit alsof hij tientallen jaren op een zolder in Arizona heeft gelegen.

Veel van het hout ziet er broos uit, evenals de verbindingen van balsalijm op acetonbasis. Op de bouwtekening staat vermeld dat er een .19 (ongeveer 3 cc) of .29 motor in kan en de oorspronkelijke bouwer had zelfs een VECO 35 op het oog. Hoe lang zou deze constructie zoveel geweld kunnen doorstaan?.

Wat voor levensduur had de fabrikant van deze bouwdoos vooor ogen?

Na de eerste stevige landing zou het rechtbuigen van het landingsgestel het einde van de romp betekenen.

Wat te denken van de inwerking van methanolbrandstof in de constructie onder en achter de motordragers ....

Als geleider voor de duw/trekstang van het hoogteroer gebruike men een schroefoog uit de omheining van de ranch.

De tekening vermeldt een kleinere roeruitslag dan deze – de helft, ongeveer. Het hoogteroer is stevig bevestigd met nylon scharnieren die op hun beurt zijn gezekerd met iets te lange messing spijkertjes.

Gelukking bezwijkt de oude balsalijm voordat het hout breekt en zo kan de eerdere bouw weer ongedaan gemaakt worden. Latere Sterling bouwdozen hebben tekeningen waarop alle onderdelen (op ware groote) terug te vinden zijn, maar hier is dat niet zo en derhalve moet er zo veel mogelijk veilig gesteld of versterkt worden.

Mooi weer helpt enorm wanneer je veel oud balsa moet schuren. Deze stap dient om de stevigheid van het oude geheel te toetsen maar zeker ook om de restaurateur een hart onder de riem te steken..

Omdat er een kleinere motor zal worden ingebouwd dan die van de oorspronkelijke eigenaar, moeten de motordragers worden aangepast: zij liggen nu iets te ver uit elkaar en de motor komt er ook te hoog op te liggen. Het restaureren van oude modellen is een voortdurend dilemma rondom de mate waarin gesneden en veranderd moet worden. Het 1,5 mm balsahout is droog en verzwakt maar de balkjes van esdoorn hout zijn nog spijkerhard. Onder de motordragers is een restje mahonie gekomen als versteviging en om later olie op te vangen.

De bovenste vleugel, gedeeltelijk door de eerste bouwer samengesteld, wordt hier nagelopen. Alle lijmverbindigen worden versterkt en kapotte delen hersteld.

Om onderstel en vleugelstijlen in de romp te kunnen verankeren zijn verstevigingen nodig. Hieronder wordt een stukje redwood ingelijmd.

De onderdelen van de bovenste vleugel. Er komen nog versterkingen in voor de stijlen.

De onderdelen van de onderste vleugel. Op de tekening staat hij vastgelijmd aan de romp maar ik denk dat het een afneembare vleugel zal gaan worden – vastgemaakt met elastiek. Vage instructies en wat een timmerhout!

Messing bevestigingsbuizen voor de vleugelstijlen die van staaldraad gemaakt zullen worden. Alles demonteerbaar ten behoeve van aanpassings- en reparatiemogelijkheden.

De twee hoofdpoten van het landingsgestel. Wederom demonteerbaar en volgens het recept van Henk de Jong.

De onderstelpoten op hun plaats.

De afgedankte lichtgewicht wielen van mijn Suls Recordtrainer krijgen een nieuwe bestemming, zij het met zware naven in de juiste, konische vorm.

De nieuwe tuimelaar voor de besturing van het hoogteroer.

Onderste vleugelhelften worden samengevoegd.

Ten behoeve van gewichtsbesparing wordt er materiaal uit de ruim bemeten ruggegraat gevijld.

De dwarsverbinding van het onderstel zit op zijn plaats en de vleugels zijn provisorisch vastgemaakt aan de romp. De bevestiging van de vleugels wijkt sterk af van de bouwdoostekening: alles zal met elastiek vastgemaakt worden om schade bij crashes te minimaliseren. De vleugelstijlen volgen nu het ontwerp van het echte toestel.

Om het schaaleffect van het model te vergroten zijn er in de vleugels false ribben bijgeplaatst, wat zal ook het profiel beter zal ondersteunen.

De hoofdstijlen voor de bovenste vleugel zijn opgebouwd uit stukken verenstaal 2,0 mm die nog van een stroomlijnvorm zullen worden voorzien.

Hieronder de gestroomlijnde dwarsverbinding van het onderstel.

Het vleugeltje zit tussen de wielpoten geklemd met behulp van elastiek en wordt in de juiste stand gehouden door knopjes die in uitsparingen vallen.

Nog zo'n lastig detail: de vleugelstijlen tussen de vleugeluiteinden. Deze moeten voor verband tussen de vleugels gaan zorgen maar ook zonder problemen los kunnen komen wanneer de met elastiek bevestigde vleugels door een crash losraken. Hieronder worden de stijlen uit verenstaal vastgemaakt aan voeten van dun triplex met gebruikmaking van ouderwets naaiwerk en lijm.

De steunen voor de bovenvleugel zijn van beukenhout en ook deze zijn aan het verenstaal van de stijlen vastgenaaid met dun ijzerdraad, aangevuld met epoxylijm. Hieronder is ook te zien hoe de onderste vleugel met elastiek aan de romp is vastgemaakt.

Boven- en ondervoet van de vleugelstijlen zijn voorzien van een rug die in een gleuf in de vleugel past. Dit alles is bedoeld om enerzijds stijfheid te bezorgen maar anderzijds mee te geven bij extreme belasting.

Hieronder zijn de vleugels samengevoegd. Dunne, gevlochten staalkabels dienen als spandraden met een stuk elastiek ertussen dat meegeeft onder grote krachten.

Glasmat en epoxy bekleden de motorruimte. Als extra versterking komen er metalen plaatjes tussen motor en hout.

De bouten voor de motorbevestiging blijven toegankelijk van onder de romp.

Romp bovenkant is ingedekt met dunne balsa. De cockpit heeft een opstaande rand en voorop liggen de Spandau mitrailleurs (nep). Onder de bewapening is een luik dat toegang geeft tot de besturingstuimelaar.

Achter de motorbok ligt de brandstoftank op een vlonder. Zowel het tank compartiment als de motorruimte hebben een afvoer naar de onderzijde van de romp, waardoor geknoeide brandstof en gebruikte olie kan weglopen. Verder zijn motor- en tankruimte met epoxy afgewerkt om de inwerking van olie in de houtconstructie te voorkomen.

De motorkap is aan de voorkant afgewerkt met de uit de bouwdoos afkomstige radiatoromlijsting.

Onder de neus zijn de afvoeren van de motor- en tankruimte te zien. De vier grotere gaten geven via papieren buizen toegang tot de bevestigingsbouten van de motor.

Schaalmodellen moeten gedetailleerd zijn. Hier wordt zacht ijzerdraad in een spiraalvorm gebracht om klepveren voor de zichtbare motor te maken.

De echte D7 heeft een 6-cilinder maar hier is nog maar ruimte voor vier omdat de 3,5 cc diesel die het model aandrijft de eerste twee rijen bezet.

Vergelijk onderstaand plaatje met de tweede van boven op deze pagina ...

Het model zal met oracover worden bekleed maar hier heeft de neus wat spanlak-met-kleur gekregen om het zachte hout te verstevigen en om alvast een indruk van het eindresultaat te verkrijgen.

Het eindresultaat. Mijn lijnbesturingkamaraad Klaas tekende voor de Oratex bekleding – hulde!

Tijdens de hele bouwtijd waren er grote zorgen over het overgewicht van het model. Het beest weegt een hele kilo en de vleugelbelasting lijkt op die van het Russische PO-2 model. Nu maar hopen dat het betere profiel en de andere Reynolds getallen soelaas zullen bieden. (in de onderliggende tabel worden de vleugeloppervlakten van de tweedekkers met 20% gekort vanwege geringere efficiëntie).

Van de oorspronkelijke Sterling bouwtekening is flink afgeweken om meer authentieke vleugelstijlen te realiseren maar ook om het model wat minder kwetsbaar te maken voor schade. Onder- en bovenvleugel worden door middel van elastiek vastgemaakt aan de romp c.q. stijlen. De bouwtekening van Sterling toont lelijke, primitieve stijlen en permanente bevestiging van de vleugels.

Hoewel ik de voorkeur gaf aan een verfijnder onderstel werd ik gedwongen om rekening te houden met gewicht, complexiteit en tijdsdruk.

Na alle lessen van de afgelopen maanden zou dit het moment zijn om een tweede, verbeterd model te bouwen! Het moet gezegd worden, halvering van het gewicht zou wel eens haalbaar kunnen zijn.



t.





Deze D7 wordt aangedreven door een FROG 3,5 cc dieselmotor. Daar het model door een vorige eigenaar gedeeltelijk was gebouwd met oog op een heel andere motor waren de motordragers al in de romp bevestigd – hetgeen een flinke beperking opleverde. Omdat de FROG-motor de inlaat achterop het blok heeft is het makkelijker te combineren met de in de bouwdoos meegeleverde radiator.







Omhoog